De nieuwe meerwaardebelasting voor particuliere beleggers: een praktische analyse

Met de invoering van de meerwaardebelasting verandert het fiscale landschap ingrijpend. De nieuwe regels roepen tal van vragen op, zowel over de praktische toepassing als over de impact op particulieren, ondernemers en familiale vermogens.

Om u hierbij wegwijs te maken, organiseert de Fiscale Hogeschool, in samenwerking met Tiberghien, een zevendelige seminariereeks waarin de nieuwe regelgeving vanuit verschillende invalshoeken wordt toegelicht. Daarbij komen volgende onderwerpen aan bod: 

• De nieuwe meerwaardebelasting voor particuliere beleggers: een praktische analyse
• Meerwaardebelasting en cryptoactiva, derivaten en employee equity incentives
• De nieuwe meerwaardebelasting in de praktijk: aandachtspunten bij overdrachten en herstructureringen van KMO’s en familiebedrijven
• Meerwaardebelasting op financiële activa: het fotomoment, waardering en historische aanschaffingswaarde
• De nieuwe meerwaardebelasting, wat is de impact op klassieke successieplanningen en in het bijzonder de maatschap?
• Emigratie en immigratie van aandeelhouders (aanmerkelijk belang en anderen) en hun vennootschappen, aandachtspunten uit de praktijk 
• De meerwaardebelasting in de rechtspersonenbelasting – toepassing voor non-profit entiteiten

INHOUD SEMINARIE

Jarenlang was het fiscale uitgangspunt voor particuliere beleggers relatief eenvoudig. Meerwaarden op aandelen bleven in principe belastingvrij zolang zij werden gerealiseerd in het kader van het normale beheer van het privévermogen. Enkel wanneer een belegger de grenzen van het normale vermogensbeheer overschreed of speculatieve verrichtingen ging stellen, kon een belastingheffing als divers inkomen volgen.

Sinds 1 januari 2026 is dat fiscale landschap ingrijpend gewijzigd. België kent voortaan een algemene belasting op meerwaarden op financiële activa. Hierdoor wordt de particuliere belegger geconfronteerd met een nieuw en veelzijdig kader waarin onder meer vrijstellingen, minderwaardeverrekeningen, aangifteverplichtingen en verschillende keuzemogelijkheden een belangrijke rol spelen. Waar vroeger vooral de vraag centraal stond óf een meerwaarde belastbaar was, rijst vandaag de vraag onder welk regime een meerwaarde valt en welke praktische gevolgen daaraan verbonden zijn.

Ook de wijze waarop de belasting wordt geheven, is fundamenteel gewijzigd. In principe zal de nieuwe meerwaardebelasting worden geïnd via een inhouding van roerende voorheffing. De particuliere belegger beschikt daarbij over een keuzemogelijkheid. Zo kan worden geopteerd voor een inhouding aan de bron dan wel voor een verwerking via de aangifte personenbelasting. De praktische gevolgen van deze opt-in- en opt-outmogelijkheden verdienen bijzondere aandacht en roepen tal van vragen op in de dagelijkse praktijk.

Dat betekent echter niet dat het begrip "normaal beheer van het privévermogen" aan belang heeft ingeboet. Integendeel. Ook vandaag blijft het onderscheid tussen normaal en abnormaal beheer relevant. Meerwaarden die voortvloeien uit verrichtingen buiten het normale beheer kunnen immers nog steeds belastbaar zijn als divers inkomen op grond van artikel 90, 1° WIB92. De klassieke vragen blijven daarom bestaan: wanneer wordt een belegger als speculatief beschouwd, welke criteria hanteren de fiscale administratie en de rechtspraak, waar ligt de grens tussen normaal en abnormaal beheer maar ook wanneer behoren aandelen tot een privévermogen?

Daarnaast werpt ook de recente rechtspraak nieuwe vragen op. In zijn arrest van 11 december 2025 oordeelde het Hof van Cassatie dat binnen het kader van artikel 90, 1° WIB92 geen gedeeltelijke belasting van een meerwaarde mogelijk is. Tegelijk wordt in de rechtsleer onderzocht of een opsplitsing tussen de nieuwe meerwaardebelasting en de belasting als divers inkomen in bepaalde gevallen toch verdedigbaar blijft. Deze discussie, die soms wordt omschreven als een "Baltusdoctrine bis", illustreert dat de invoering van de nieuwe meerwaardebelasting niet alleen nieuwe regels heeft gebracht, maar ook nieuwe interpretatievragen.

Daarnaast roept ook het toepassingsgebied van de nieuwe belasting belangrijke praktische vragen op. Wanneer is precies sprake van een belastbare overdracht ten bezwarende titel? Hoe moeten verrichtingen zoals een inkoop van eigen aandelen door of een vereffening van beleggingsvennootschappen die onderworpen zijn aan afwijkend fiscaal regime worden behandeld? Dergelijke verrichtingen komen regelmatig voor in een beleggingsportefeuille en kunnen een belangrijke impact hebben op de fiscale positie van de particuliere belegger.

Tijdens dit seminarie bekijken we de nieuwe meerwaardebelasting vanuit het perspectief van de particuliere belegger. Daarbij besteden we bijzondere aandacht aan zowel het juridische kader als de talrijke praktische vragen die zich in de dagelijkse praktijk stellen.

Onder meer volgende onderwerpen komen aan bod:

• Hoe werden meerwaarden bij particuliere beleggers traditioneel belast?
• Wat verandert er sinds 1 januari 2026?
• Wanneer is sprake van een belastbare overdracht ten bezwarende titel?
• Hoe worden inkopen van eigen aandelen en vereffeningen van beleggingsvennootschappen onderworpen aan een afwijkend fiscaal regime behandeld?
• Welke vrijstellingen en verrekeningsmogelijkheden bestaan er?
• Welke formaliteiten en aangifteverplichtingen gelden in de praktijk?
• Welke rol speelt het begrip normaal beheer van het privévermogen vandaag nog?
• Wanneer wordt een belegger als speculatief beschouwd?
• Welke criteria hanteren administratie en rechtspraak?
• Hoe verhoudt de nieuwe meerwaardebelasting zich tot artikel 90, 1° WIB92?
• Welke impact heeft het arrest van het Hof van Cassatie van 11 december 2025?
• Is een opsplitsing tussen de verschillende fiscale regimes mogelijk?
• Welke praktische aandachtspunten en fiscale risico's moeten particuliere beleggers vandaag in het oog houden?