Geen belastingverhoging bij goede trouw: wat met het aftrekverbod in de vennootschapsbelasting?

Een fiscale correctie hoeft niet noodzakelijk zware gevolgen te hebben. Toch kan een vennootschap die bij een controle wordt geconfronteerd met een belastingverhoging van 10 %, veel meer verliezen dan enkel het bedrag van die sanctie. Zodra die belastingverhoging wordt opgelegd, treedt immers de regeling van de minimale belastbare grondslag in werking, waardoor fiscale aftrekken zoals overgedragen verliezen of DBI aftrekken geheel of gedeeltelijk verloren gaan.

Dat leidt tot opmerkelijke situaties. Een vennootschap met beschikbare verliezen kan na een relatief beperkte correctie plots toch belasting moeten betalen, louter omdat een belastingverhoging van 10 % werd toegepast. Die belastingverhoging is dan niet alleen een sanctie, maar bepaalt in de praktijk ook de belastbare basis.

Het probleem stopt daar niet.

Wanneer zo’n dossier nadien wordt betwist of nog hangende is, rijst immers de vraag of die belastingverhoging wel terecht werd opgelegd. Valt die weg, dan verdwijnt mogelijk ook de toepassing van de minimale belastbare grondslag en komt de volledige belastbare basis opnieuw ter discussie te staan.

Die verregaande gevolgen liggen al geruime tijd onder vuur. In de rechtspraak wordt vaak gewezen op situaties waarin een belastingverhoging van 10 % ertoe leidt dat verliezen niet kunnen worden benut en er toch belasting verschuldigd is.

In dat kader bracht het Grondwettelijk Hof een belangrijke nuance aan door te benadrukken dat een belastingverhoging van 10 % in beginsel niet thuishoort bij een eerste overtreding zonder frauduleus oogmerk. De programmawet van 18 juli 2025 heeft dat uitgangspunt wettelijk verankerd door goede trouw als vertrekpunt te nemen en de bewijslast bij de fiscus te leggen.

Die evolutie heeft duidelijke gevolgen voor de praktijk. Daardoor rijst vandaag niet alleen de vraag wanneer nog een belastingverhoging kan worden opgelegd, maar ook welke impact dat heeft op lopende geschillen en oudere aanslagen waarin aftrekken werden geweigerd.

Tijdens dit seminarie wordt onderzocht wanneer een belastingverhoging van 10 % nog kan worden opgelegd en wat dat betekent voor het gebruik van fiscale aftrekken, zowel in nieuwe als in lopende dossiers. Die vraag is cruciaal, omdat net die belastingverhoging bepaalt of het aftrekverbod van toepassing is.

Artikel 206/3 WIB 92 koppelt de toepassing van de minimale belastbare grondslag aan het opleggen van een belastingverhoging van 10 %. Die 10 % is dus niet zomaar een sanctie, maar het mechanisme dat bepaalt of verliezen nog kunnen worden gebruikt. Daardoor wordt het opleggen van een belastingverhoging minder vanzelfsprekend en komt ook de toepassing van de minimale belastbare grondslag onder druk te staan.

Tot slot wordt ingegaan op de gevolgen van het strafrechtelijk karakter van belastingverhogingen. Daardoor kan de nieuwe, mildere regeling ook doorwerken in lopende geschillen. Het gaat daarbij niet om een loutere herbeoordeling van de sanctie, maar om de vraag of de volledige belastbare basis opnieuw moet worden bekeken wanneer een belastingverhoging wegvalt. Dat opent perspectieven voor dossiers waarin vroeger aftrekken werden geweigerd, maar zorgt tegelijk voor onzekerheid in bestaande procedures.

U krijgt een antwoord op onder meer volgende vragen

• Wanneer is er sprake van een eerste overtreding te goeder trouw?
• Hoe werkt het vermoeden van goede trouw en wanneer kan de fiscus dat vermoeden weerleggen?
• Wanneer kan nog een belastingverhoging van 10 % worden opgelegd?
• Waarom vormt een belastingverhoging de trigger voor de toepassing van artikel 206/3 WIB 92?
• Wanneer leidt de minimale belastbare grondslag tot een effectieve belasting ondanks beschikbare verliezen?
• Welke kritiek bestaat er op de toepassing van artikel 206/3 WIB 92?
• Wat verandert er concreet door de programmawet van 18 juli 2025?
• In welke mate kan een vroeger opgelegde belastingverhoging vandaag nog worden betwist?
• Kan het wegvallen van een belastingverhoging ertoe leiden dat aftrekken alsnog kunnen worden toegepast?
• Hoe gaat u in de praktijk om met discussies rond goede en kwade trouw bij controles en betwistingen?