Planning tussen ongehuwden

Ongehuwde partners – feitelijk of wettelijk samenwonenden – worden in het Vlaams Gewest onder bepaalde voorwaarden fiscaal gelijkgesteld met echtgenoten. Die fiscale benadering wekt soms de indruk dat ook burgerrechtelijk een vergelijkbare bescherming bestaat, maar niets is minder waar. Op het vlak van erfrecht, vermogensrecht en de wederzijdse rechten en plichten blijft het verschil tussen gehuwden en samenwonenden fundamenteel.

Het erfrecht van een gehuwde partner is ingebed in een uitgebreid wettelijk kader, terwijl de samenwonende partner vaak slechts beperkt – of zelfs helemaal niet – wettelijk wordt beschermd. Het uitgebreide en gedetailleerde huwelijksvermogensrecht kent binnen het samenlevingsrecht geen vergelijkbaar wettelijk kader. Wie samenwoont, vertrekt dus vanuit een veel minder gestructureerd juridisch landschap.

Die beperkte wettelijke omkadering van het samenlevingsrecht brengt onvermijdelijk onzekerheid en risico’s met zich mee, maar creëert tegelijk ruimte voor individuele keuzes. Die vrijheid is echter geen bescherming: zij vergt inzicht, vooruitziendheid en een doordachte planning. Zonder maatwerk dreigt samenwonen juridisch bijzonder kwetsbaar te worden, zowel tijdens de relatie als bij overlijden.

In dit seminarie gaan we eerst dieper in op het juridisch statuut van samenwonenden: hun rechten en plichten tijdens de samenwoning, de bescherming van de gezinswoning en vooral het erfrechtelijke kader – of het gebrek daaraan. Vervolgens richten we ons op de vraag hoe samenwoners via vermogensplanning toch tot een evenwichtige en veilige regeling kunnen komen. Daarbij komen diverse technieken aan bod, zoals het testament, de samenlevingsovereenkomst, schenkingen, kanscontracten en levensverzekeringen. We analyseren niet alleen de juridische werking van deze instrumenten, maar ook hun onderlinge samenhang, voordelen, beperkingen en valkuilen.

Dit seminarie wil zo een praktisch en kritisch overzicht bieden van de mogelijkheden én grenzen van vermogensplanning voor samenwonenden, met bijzondere aandacht voor maatwerk en juridische coherentie.

We ronden af met een praktische vergelijking van het fiscale partnerbegrip in de verschillende gewesten, zodat de regionale verschillen meteen duidelijk worden.

U krijgt een antwoord op o.a. volgende vragen. 

• Wat houdt het samenlevingsrecht in? 
• Welk erfrecht geldt voor samenwoners? 
• De fiscale behandeling van samenwoners: een vergelijking tussen de verschillende gewesten
• Technieken van vermogensplanning voor samenwoners:
  • testament; 
  • samenlevingsovereenkomst; 
  • schenking tussen samenwoners; 
  • kanscontract tussen samenwoners; 
  • levensverzekeringen en samenwoners.