Wat de fiscus écht ziet – en wat dat voor u betekent

De fiscale wereld staat op een kantelpunt. 

Waar vroeger een aangifte het vertrekpunt was, werkt de administratie vandaag proactief. Dankzij steeds ruimere rapporteringsverplichtingen, internationale gegevensuitwisseling en geavanceerde datamining weet de fiscus meer dan ooit tevoren – vaak nog vóór het dossier wordt geopend. 

Het verhaal begint bij het Datawarehouse van de FOD Financiën, waar alle informatie over belastingplichtigen in het bezit van de fiscale administratie wordt verzameld. Dit betreft lang niet enkel de klassieke aangifte maar ook de bijkomende rapportering die de belastingplichtigen moeten doen. Ook de informatie afkomstig van de buitenlandse fiscale administraties, afkomstig van de DAC rapporteringen of CRS in, is in dit datawarehouse opgeslagen. Op vandaag gebeurt er reeds datamining op deze informatie. 

De recente wet van 25 november 2025 houdende diverse bepalingen zet evenwel een turbo op de mogelijkheden van de fiscus. De wet maakt het mogelijk om een koppeling te maken tussen het Datawarehouse en het Centraal Aanspreekpunt (CAP), ooit ingevoerd om het bankgeheim te doorbreken bij aanwijzingen van belastingontduiking, met het oog op datamining, datamatching en profilering. De datamining gebeurt in eerste instantie op ‘gepseudonimiseerde’ gegegevens.

Wanneer risicofactoren wijzen op mogelijke inbreuken, volgt depseudonimisering en overdracht naar de controlediensten. 

Dit is een fundamentele verschuiving: van reactieve naar proactieve fraudebestrijding.

Ons seminarie brengt voor u in kaart over welke informatie de Belgische fiscus beschikt, of weldra zal (kunnen) beschikken, om belastingen te vestigen. We zullen daarbij stilstaan bij de typische nationale, maar ook internationale bronnen van informatie. 

Op nationaal vlak komen onder meer volgende elementen aan bod:

• De juridische onderbouw van het Datawarehouse;
• Een overzicht van de belangrijkste bijkomende informatieverplichtingen uit de fiscale aangifte gaande van de buitenlandse bankrekeningen of levensverzekeringen over juridische constructies tot de formulieren 275F – betalingen belastingparadijzen – of 270 MLH – betaalde huurvergoedingen;
• Het CAP, inclusief de recente uitbreiding van het toepassingsgebied (inclusief Crypto activa en effectenrekeningen);
• Datamining op het Datawarehouse en het CAP in lijn met de wet diverse bepalingen;
• Maar ook niet fiscale maatregelen met fiscale relevantie komen aan bod, zoals bijvoorbeeld het UBO-register. 

Maar ook internationaal beweegt er veel. De instrumenten die zorgen voor gegevensuitwisseling zijn de laatste jaren exponentieel toegenomen. We zullen stilstaan bij de voor de praktijk meest belangrijke evoluties voornamelijk aan de hand van de DAC richtlijn in al haar incarnaties. We zullen onder meer stilstaan bij:

• DAC 2 (CRS) en de toepassing in de praktijk
• DAC 6 en meldingsplichtige grensoverschrijdende juridische constructies en een stand van zaken van de controles en betwistingen
• DAC 7 en de platformexploitanten. 
• DAC 8 (MiCA) en crypto assets, wat zal de impact zijn?
• DAC 9 en Pillar 2 rapportering 

Het feit dat de fiscale administratie over steeds meer informatie beschikt, betekent niet dat alles zomaar kan en de belastingplichtige geen enkel verweermiddel meer heeft. In het seminarie zullen we ook uitgebreid stilstaan bij de rechtspraak ter zake. Zo hebben zowel de bodemrechters als het Grondwettelijk Hof een duidelijke rem gezet op ongebreidelde aanwending van CRS informatie door de fiscus (vb. GwH 17 juli 2025, nr. 107/2025).

Maar ook vanuit de internationale rechtspraak zien we vragen opdoemen omtrent de rechten van de belastingplichtigen in gevallen van samenwerking tussen fiscale administraties of zelfs automatische uitwisseling van gegevens. Ook is de GDPR in bepaalde gevallen een rem kan zijn op een ongebreidelde onderzoeksdrang door de fiscale administratie (HvJ 24 februari 2022, C-175/20). En meer recent nog stelde het marktenhof fundamentele vragen bij de toepassing en gegevensuitwisseling van FATCA informatie (arrest van 26 november 2025). 

Voor wie actief is in fiscaliteit, compliance of advies, is het cruciaal om deze evoluties te begrijpen en uw cliënten hierover proactief te kunnen informeren. Meer dan ooit geldt immers het principe dat wanneer de belastingplichtige niet volledig rapporteert, er een raderwerk wordt opgestart dat leidt tot potentiële taxaties, boetes en andere vermijdbare zaken.