Internationale successieplanning en verhuis naar het buitenland

Stel u voor dat een Belgische rijksinwoner met een aanzienlijk vermogen, vastgoed in Frankrijk en een effectenportefeuille in Luxemburg naar het buitenland verhuist. Voor werk, voor het pensioen of gewoon om in een ander land te wonen. Vroeg of laat rijst dan de vraag wat er gebeurt bij overlijden. Hoe wordt de nalatenschap verdeeld en hoe vermijdt men dat erfgenamen dubbel belast worden, zowel in België als in het buitenland? Achter die vragen schuilen complexe regels die elke adviseur moet beheersen.

Een verhuis naar het buitenland brengt veel meer mee dan een adreswijziging. Fiscaal kan het grote gevolgen hebben, zowel tijdens het leven als bij overlijden. Nieuwe belastingregels, internationale aangifteverplichtingen en discussies over fiscale woonplaats komen vaak op de voorgrond. Maar ook de toekomst van uw vermogen speelt mee: hoe wordt het behandeld wanneer u komt te overlijden? Of wanneer uw kind verhuist: wat gebeurt er indien hij/zij een schenking of een nalatenschap ontvangt?

Dat maakt successieplanning cruciaal, te meer aangezien het Belgisch recht daar nog voldoende ruimte voor laat. De Belgische erfbelasting blijft hoog en progressief, terwijl buitenlandse regimes sterk verschillen. Bovendien rijzen vragen over welk erfrecht van toepassing is, hoe dubbele belasting kan worden vermeden en welke documenten nodig zijn om buitenlandse heffingen correct te verrekenen. Elk van deze elementen vereist een doordachte strategie en een goed onderbouwd dossier.

In het kader van internationale successieplanning moet de cijferberoeper zichzelf twee vragen stellen: welk erfrecht is van toepassing en welk land heeft heffingsbevoegdheid? Voor gehuwden komt daar(voor) ook nog de verdeling van het gemeenschappelijk vermogen aan te pas. Voor het civiele luik bepaalt de Europese Erfrechtverordening het toepasselijke recht, maar op fiscaal vlak is de woonplaats doorslaggevend. België belast rijksinwoners op hun wereldwijde vermogen, terwijl ook de woonstaat én landen waar goederen zich bevinden erfbelasting kunnen heffen. Dubbele belasting is dan ook eerder regel dan uitzondering. Daarnaast moet ook steeds worden nagegaan wat het gevolg is van reeds gedane planningen (bijvoorbeeld een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik, een restschenking ten voordele van kleinkinderen en/of broer/zus),van schenkingen/erfenissen die de verhuizer nog zal ontvangen, ...

Omdat België slechts twee verdragen inzake successierechten kent, speelt de verrekeningsregeling een sleutelrol. Die laat toe om de buitenlandse erfbelasting in mindering te brengen van de Belgische erfbelasting. Maar hoe werkt dat precies in de praktijk? Hoe bewijst u dat buitenlandse erfbelasting betaald is? En wat als twee landen tegelijk heffen? 

De fiscale behandeling van nalatenschappen verschilt sterk per land. Frankrijk blijft streng, terwijl Luxemburg doorgaans mild is voor nauwe verwanten. Het Verenigd Koninkrijk rekent een vast tarief boven een vrijstelling, en Monaco heft helemaal geen erfbelasting. Spanje kent in sommige regio’s een zeer hoge belastingdruk, terwijl Italië eerder gematigd is. Voor de adviseur is het daarom van essentieel belang om niet alleen de Belgische regels te kennen, maar ook de impact van buitenlandse regimes mee te nemen in de planning.

Daarnaast speelt ook de inkomstenbelasting bij de verhuis een belangrijke rol. Wie zich niet correct uitschrijft of banden met België behoudt, zoals een gezinswoning of kinderen, loopt het risico dat de fiscus hem als rijksinwoner blijft beschouwen. Bij terugkeer kan dat leiden tot onaangename verrassingen, want de belastingadministratie benut internationale gegevensuitwisseling en belast inkomsten uit het buitenland alsnog. Een emigratie vereist bovendien ook een goede voorbereiding: wat doet u best voor respectievelijk na uw verhuizing, opdat exorbitante inkomsten-, meerwaarde- of vermogensbelasting vermeden kan worden?

Tijdens dit seminarie ontdekt u hoe u dubbele belasting vermijdt, hoe u de fiscale woonplaats correct bepaalt en hoe u internationale successieplanning optimaal voorbereidt. We behandelen het toepasselijke erfrecht volgens de Europese Erfrechtverordening, de Belgische erfbelasting en haar verrekeningsregeling, en de verschillen met de regimes van onze buurlanden. Aan de hand van praktijkvoorbeelden krijgt u inzicht in valkuilen én oplossingen.